Randıman, belirli miktardaki kabuklu fındıktan elde edilen iç fındık oranını ifade eder. Ticari görüşmelerde ürünün yalnızca ağırlığı değil, kabuk içindeki kullanılabilir ürün miktarı da önemlidir.
Ölçümün temel mantığı
Temsili numune kırılır, iç fındık ayrılır ve tartılır. Sonuç, kabuklu numunenin ağırlığına oranlanır. Uygulamadaki yöntem ve numune standardı işlem taraflarına göre değişebileceği için ölçüm koşulları açıkça belirtilmelidir.
Fiyata etkisi
Piyasada referans fiyat belirli bir randıman üzerinden konuşulabilir. Ürün bu referansın üzerinde veya altında kaldığında alıcı ile satıcı arasındaki hesap değişir. Bu nedenle karşılaştırma yapılırken fiyatın hangi kalite ve randıman koşulunu temsil ettiği kontrol edilmelidir.
Çeşit adı, ticari kalite grubu ve ölçüm koşullarının neden ayrı tutulması gerektiği fındıkta kalite sınıfları rehberinde ele alınıyor.
TMO'nun 2026/27 açıklaması bu ilişkiyi somutlaştırıyor. Yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite için 255 TL/kg, Levant kalite için 250 TL/kg fiyat belirlendi. Elli randımanın üzerindeki her bir puan için Giresun kalitede 5,10 TL/kg, Levant kalitede 5,00 TL/kg ilave ödeme öngörüldü.
2026/27 TMO örnek hesabı
| Randıman | Giresun kalite | Levant kalite |
|---|---|---|
| 50 | 255,00 TL/kg | 250,00 TL/kg |
| 51 | 260,10 TL/kg | 255,00 TL/kg |
| 52 | 265,20 TL/kg | 260,00 TL/kg |
| 53 | 270,30 TL/kg | 265,00 TL/kg |
| 54 | 275,40 TL/kg | 270,00 TL/kg |
| 55 | 280,50 TL/kg | 275,00 TL/kg |
Bu tablo, Bakanlığın açıkladığı taban ve ilave ödeme formülü kullanılarak Fındıktan tarafından hesaplandı. TMO dışındaki bir alıcının aynı primi uygulayacağı anlamına gelmez. Gerçek teslim bedeli, ürünün TMO analizinde ölçülen randıman ve diğer alım şartlarına bağlıdır.
Fiyat karşılaştırmasının ilk sorusu “kaç lira?” değil, “hangi ürün ve hangi koşul?” olmalıdır.
Fındıktan editoryal notu