Kalite değerlendirmesi birden fazla özelliğin birlikte incelenmesini gerektirir. Çeşit, iç dolgunluğu, kusur oranı, nem ve randıman farklı ticari sonuçlar doğurabilir.
Tanım birliği neden önemli?
Aynı kelime farklı taraflarca farklı anlamda kullanıldığında fiyat karşılaştırması zorlaşır. Kalite tanımının ölçüm yöntemiyle birlikte belirtilmesi, hem haber dilini hem piyasa verisini daha güvenilir hâle getirir.
Fındıktan içeriklerinde fiyat verisi yayımlandığında ürün ve kalite bağlamı mümkün olduğunca görünür tutulur. Doğrulanmamış kalite iddiası kesin bilgi gibi sunulmaz.
Çeşit ile ticari kalite aynı şey değildir
Fındık Araştırma Enstitüsünün tescilli çeşit listesinde Tombul, Sivri, Palaz, Çakıldak, Foşa ve Karafındık gibi çok sayıda çeşit yer alıyor. Buna karşılık TMO alım duyurularında Giresun kalite, Levant kalite ve bazı sezonlarda Sivri kalite gibi ticari gruplar kullanılıyor. Bir çeşidin adı ile alım grubunun adı bu nedenle otomatik olarak birbirinin yerine geçirilemez.
2025/26 resmî alım şartları, grup karışımının fiyat sınıfını değiştirebildiğini gösteriyor. Giresun kalite içindeki Levant veya Sivri oranı ile Levant kalite içindeki Sivri oranı belirli sınırları aştığında ürün farklı kalite koduyla değerlendirilebiliyor.
Fiyat karşılaştırmasında dört soru
- Fiyat hangi kalite grubuna ait?
- Randıman veya sağlam iç oranı belirtilmiş mi?
- Ürün yeni mahsul mü, eski mahsul mü?
- Değer brüt teklif mi, kesinti sonrası net fiyat mı?
Bu soruların yanıtı yoksa iki rakam aynı piyasayı temsil etmeyebilir. Fındıktan'ın observed veri katmanı da yalnız ürün sınıfı açıkça eşleşen kayıtları 50-randıman grafiğine alır.
Ölçümün fiyat hesabına nasıl yansıdığı, randıman hesaplama rehberinde adım adım açıklanıyor.