Ordu'da 2026 fındık sezonunda üreticilerin fiyat takibi her zamankinden daha karmaşık hale geldi. Bir tarafta TMO'nun Levant kalite için açıkladığı 250 TL taban fiyat dururken, yerel basında ve sosyal medyada serbest piyasa için aynı gün içerisinde çok farklı rakamlar konuşuluyor.
Örneğin 26 Ağustos akşamında Altınordu yerel kaynaklarında (Ordu Olay) 50 randıman kabuklu ürün için açıkça net 180 TL fiyat raporlanırken, aynı gün yayımlanan bazı bölgesel jenerik fiyat listelerinde Ordu genelinde fiyatın 210–220 TL bandında olduğu, Fatsa için 205-215, Ünye için 200-210 gibi değerler sunulduğu görülüyor.
Peki aynı il sınırları içinde, aynı tarihte aralarında 40-50 TL fark olan iki ayrı fiyatın bulunması nasıl açıklanabilir? Bunlardan biri tamamen "yalan" mı?
Fındık piyasası dinamikleri, kaynakların ürün, kalite ve market tanımlarının tamamen aynı olduğuna dair yeterli bilgi bulunmadığında bu tür ayrımların doğal olduğunu gösteriyor. Bir kaynağın "50 randıman net ödeme" diyerek sunduğu spesifik 180 TL ile, diğer kaynakların randıman, kalite veya kesinti durumu belirtmeden paylaştığı jenerik 210–220 TL aralığı, temelde farklı veri setlerini ifade eder.
Fiyat farkının randıman, kalite, ürün çeşidi, ödeme koşulu veya farklı alıcı teklifleriyle ilişkili olması mümkün. Ancak incelenen yayınların tümü aynı ürün standardını ve işlem koşullarını açık biçimde tanımlamadığı için farkın tek bir nedene bağlanması analitik olarak doğru bir yaklaşım değildir.
Örneğin, haber başlıklarında "randıman" detayı belirtilmediğinde veya "brüt" ile "net" fiyat ayrımı net bir şekilde yazılmadığında, yüksek kaliteli, vadeli veya farklı işlem şartlarına sahip bir fiyat tüm pazarın standardıymış gibi algılanabiliyor. Bu nedenle Fındıktan piyasa sisteminde, tanımı net olan ve olmayan fiyatlar tek bir "180-220 TL" aralığına zorlanmadan ayrı gözlemler olarak tutulur.
Fındıktan Analizi: Aynı sayı sisteminde değiller
Analizin ana sonucu şudur: Aynı gün yayımlanan rakamlar doğrudan karşılaştırılabilir olmayabilir.
Karşılaştırma yapabilmek için aynı kalite, aynı randıman (genellikle 50), aynı tarih ve aynı işlem türüne (peşin, brüt vb.) bakılmalıdır. Farklı kaynaklarda gördüğümüz fiyat farklılıklarını tek bir etkene bağlamaktan ziyade, bu fiyatların hangi koşullarda oluştuğunu sorgulamak ve resmî olarak tanımlanmış, bölgesel borsa kayıtları gibi net fiyat verilerini takip etmek üreticiyi yanılgıdan kurtaracaktır.
İlgili Haberler ve Rehberler: