Ordu'da 2026 fındık sezonunda üreticilerin fiyat takibi her zamankinden daha karmaşık hale geldi. Bir tarafta TMO'nun Levant kalite için açıkladığı 250 TL taban fiyat dururken, yerel basında ve sosyal medyada serbest piyasa için aynı gün içerisinde çok farklı rakamlar konuşuluyor.

Örneğin 26 Ağustos akşamında Altınordu yerel kaynaklarında (Ordu Olay) 50 randıman kabuklu ürün için açıkça net 180 TL fiyat raporlanırken, aynı gün yayımlanan bazı bölgesel jenerik fiyat listelerinde Ordu genelinde fiyatın 210–220 TL bandında olduğu, Fatsa için 205-215, Ünye için 200-210 gibi değerler sunulduğu görülüyor.

Peki aynı il sınırları içinde, aynı tarihte aralarında 40-50 TL fark olan iki ayrı fiyatın bulunması nasıl açıklanabilir? Bunlardan biri tamamen "yalan" mı?

Fındık piyasası dinamikleri, kaynakların ürün, kalite ve market tanımlarının tamamen aynı olduğuna dair yeterli bilgi bulunmadığında bu tür ayrımların doğal olduğunu gösteriyor. Bir kaynağın "50 randıman net ödeme" diyerek sunduğu spesifik 180 TL ile, diğer kaynakların randıman, kalite veya kesinti durumu belirtmeden paylaştığı jenerik 210–220 TL aralığı, temelde farklı veri setlerini ifade eder.

Fiyat farkının randıman, kalite, ürün çeşidi, ödeme koşulu veya farklı alıcı teklifleriyle ilişkili olması mümkün. Ancak incelenen yayınların tümü aynı ürün standardını ve işlem koşullarını açık biçimde tanımlamadığı için farkın tek bir nedene bağlanması analitik olarak doğru bir yaklaşım değildir.

Örneğin, haber başlıklarında "randıman" detayı belirtilmediğinde veya "brüt" ile "net" fiyat ayrımı net bir şekilde yazılmadığında, yüksek kaliteli, vadeli veya farklı işlem şartlarına sahip bir fiyat tüm pazarın standardıymış gibi algılanabiliyor. Bu nedenle Fındıktan piyasa sisteminde, tanımı net olan ve olmayan fiyatlar tek bir "180-220 TL" aralığına zorlanmadan ayrı gözlemler olarak tutulur.

Fındıktan Analizi: Aynı sayı sisteminde değiller

Analizin ana sonucu şudur: Aynı gün yayımlanan rakamlar doğrudan karşılaştırılabilir olmayabilir.

Karşılaştırma yapabilmek için aynı kalite, aynı randıman (genellikle 50), aynı tarih ve aynı işlem türüne (peşin, brüt vb.) bakılmalıdır. Farklı kaynaklarda gördüğümüz fiyat farklılıklarını tek bir etkene bağlamaktan ziyade, bu fiyatların hangi koşullarda oluştuğunu sorgulamak ve resmî olarak tanımlanmış, bölgesel borsa kayıtları gibi net fiyat verilerini takip etmek üreticiyi yanılgıdan kurtaracaktır.

16 Eylül'de maliyet-fiyat makası yeniden gündeme geldi

Karadeniz Ekonomi'nin 16 Eylül tarihli haberinde Ordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, 2026 sezonunda Ordu'da üretim maliyetinin 227 TL'ye yükseldiğini, serbest piyasa fiyatının ise 170–180 TL bandında kaldığını belirtti. Bu açıklama, üreticinin maliyetinin altında satış yapmak zorunda kaldığı yönündeki değerlendirmeyi içeriyor; 227 TL değeri resmî bir ulusal maliyet tarifesi değil, açıklamayı yapan kurum temsilcisinin Ordu için verdiği maliyet hesabıdır.

Aynı haberde Akça, TMO'nun şimdiye kadar yaklaşık 150–160 bin ton alım yaptığını ve Ordu'da kapasiteyi artırmak için depo kiralama çalışmalarının bulunduğunu söyledi. Bu miktar ve kapasite bilgileri Karadeniz Ekonomi'nin aktardığı açıklamaya dayanıyor; TMO'nun kamuya açık resmî alım toplamı olarak sunulmamalıdır. TMO'nun resmî Levant alım fiyatı 250 TL/kg iken, Ordu'da aktarılan serbest piyasa aralığı ürünün kalite, randıman, nem, ilçe ve alıcı koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir. Yöntem farklarını TMO ve serbest piyasa karşılaştırma rehberinde, teslim kriterlerinin kabul perspektifini TMO’nun kabul etmediği fındıklar rehberinde inceleyebilirsiniz.

İlgili Haberler ve Rehberler: