Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), üreticilerin ürünlerini değerinde satabilmesi için taban fiyatlarını ve alım politikasını uygularken, depolama güvenliği ve standartları gereği çok sıkı teslim alma kuralları işletiyor. Randevu almış bir üreticinin ürününün alım noktasından geri çevrilmemesi için bu kriterleri bilmesi büyük önem taşıyor.
TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal'ın 26 Ağustos'ta Altınordu'da yaptığı incelemelerde vurguladığı gibi, TMO "son üreticinin ürününe kadar alım yapmaya hazır" konumda bulunuyor ve alım görevi 31 Aralık 2026 tarihine kadar devam edecek. İlk günlerde ürünlerin kuruma sürecinde olması nedeniyle teslimat miktarının düşük kaldığı belirtilirken, ilerleyen günlerde arzın artması bekleniyor. Alımlarda ürün teslim şartları, fiziksel analizlerle anlık olarak kontrol ediliyor.
En sık geri dönme nedeni: Yüksek rutubet
TMO depolarına giren fındığın depolama süresince çürümemesi, küflenmemesi ve aflatoksin üretmemesi için nem oranının belirli bir seviyenin altında olması gerekiyor.
- Kabul edilebilir azami rutubet oranı: %6,5
Ürününü tam kurutmadan, harman ve patoz işlemlerinden hemen sonra aceleyle kuruma götüren üreticilerin fındıkları bu aşamada cihaz ölçümlerine takılarak iade ediliyor. Ürünün kurutulduktan sonra jüt çuvallarda serin bir ortamda havalandırılmış olması gerekiyor.
Sağlamlık, çürük ve yabancı madde eşikleri
Fındığın iç kalitesini belirleyen oranlar, laboratuvar analizinden geçemezse yine alım yapılmıyor. 2026 yılı için belirlenen fiziksel eşikler şunlar:
- Sağlam iç fındık oranı: En az %40 olmalıdır. Bunun altındaki ürünler kabul edilmez. (Bkz. Randıman nasıl hesaplanır?)
- Çürük ve bozuk iç fındık oranı: En fazla %7 olabilir. Kokarca zararı, küf veya lekelenmeler nedeniyle bu oranı aşan fındıklar alınmıyor.
- Buruşuk iç fındık oranı: %10'u aşmamalıdır.
- Çatlak, kırık ve kabuksuz iç fındık oranı: Toplam fındık miktarının en fazla %10'u kadar olabilir.
Ayrıca fındığın içinde bulunan yabancı maddeler (taş, toprak, dal parçası, zuruf vb.) oranının %0,5'i geçmemesi gerekiyor. Yeterince elenmemiş ve temizlenmemiş ürünler, iç kalite şartlarını sağlasa bile yabancı maddeden dolayı reddedilebilir.
👉 Elinizdeki numunenin analiz sonuçlarını girip TMO kriterlerine uygunluğunu test etmek için TMO Teslim Kriteri Kontrolü aracımızı kullanabilirsiniz.
Eski mahsul veya karışık mahsul kesinlikle yasak
TMO'nun bu sezon yalnızca 2026 yılında hasat edilmiş güncel mahsulü alacağı, Ahmet Güldal'ın açıklamalarında da en kesin çizgilerle uyarılan konuların başında yer alıyor.
- Geçen sezondan (2025 veya daha eski) kalan mahsuller kesinlikle alınmayacak.
- Eski mahsulün (2025) yeni mahsulle (2026) bilerek veya bilmeyerek karıştırıldığı tespit edildiğinde, ürün tamamıyla geri çevrilecek.
Bu durumlarda fındık tespit edildiğinde alım merkezlerinden istisnasız geri gönderilmektedir. Uzmanlar, fındık analizlerinin eski mahsulü tespit etmede çok hassas olduğunu belirtiyor.
TMO alımlarında izlenmesi gereken adımlar ve ödemeler
Ürünü bu standartları taşıyan üreticilerin sorunsuz bir teslimat süreci yaşamaları için Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerinin güncel olması ve randevu.tmo.gov.tr üzerinden veya e-Devlet aracılığıyla kendi adlarına randevu almış olmaları gerekiyor. Emanet hesaplara ödeme yapılamayacağı için üreticinin TMO ile anlaşmalı bankalarda hesap sahibi olması ve bilgilerin güncel tutulması da diğer idari şartlar arasında yer alıyor.
Tüm bu süreçleri ve kalite şartlarını eksiksiz yerine getiren üreticilerin ödemeleri, teslimattan sonraki 21. günden itibaren hesaplarına aktarılmaya başlanıyor.