Fındık üreticileri Karadeniz genelinde hasat mesaisini yavaş yavaş tamamlarken, bahçelerde verim ve kaliteyi tehdit eden kahverengi kokarca zararlısı için yeni bir mücadele dönemi başlıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ile il müdürlüklerinin sahadaki bildirimlerine göre, zararlının kışlaklara (kapalı alanlara) çekilmeye başladığı eylül ve ekim ayları, popülasyon kontrolünde hayati öneme sahip.

Eylül ve Ekim ayları neden kritik?

Kahverengi kokarca (Halyomorpha halys), havaların soğumasıyla birlikte doğadan ev, depo, çatı arası ve odunluk gibi kapalı ve korunaklı alanlara yönelmektedir. "Kışlak dönemi" olarak adlandırılan bu evre, zararlının toplu halde bulunduğu ve nispeten hareketsiz olduğu zaman dilimidir.

Uzmanların vurguladığı üzere, eylül ve ekim aylarında zararlının kışlaklara geçiş yollarında ve toplandıkları alanlarda yapılacak mekanik veya biyoteknik mücadele (örneğin cezbedici feromon tuzakları), bir sonraki bahar aylarında bahçeye yayılacak nüfusu büyük ölçüde kırmaktadır. Kışlaklarda imha edilen her bir kahverengi kokarca, ilkbaharda yüzlerce yeni bireyin üremesini engellemek anlamına gelir.

Attract-and-kill (Cezbet ve Yok Et) yöntemi

Zararlının toplu halde kışlaklara çekildiği bu dönemde, feromon kullanılarak zararlıyı belirli bir noktaya toplayıp imha etme stratejisi öne çıkıyor. Tarım müdürlükleri, bölgesel mücadele eylem planları kapsamında tuzak ağları kurarak zararlıyı izlemekte ve kitlesel imha uygulamaları yürütmektedir. Üreticilerin de ev ve depolarında gördükleri zararlıları mekanik yollarla (süpürge ile toplayıp imha etme) yok etmesi, kimyasal kullanımını azaltırken çevreye duyarlı bir kontrol sağlar.

[!WARNING] Her çürüklük kokarca zararı değildir Fındık meyvesinde veya kabuğunda görülen her leke, çürüklük ya da şekil bozukluğu kahverengi kokarca zararı anlamına gelmez. Mantari hastalıklar, kalsiyum eksikliği, yeşil kokarca veya erken hasat gibi farklı etkenler de benzer hasarlara yol açabilir. Ürününüzdeki zararın kesin kaynağını öğrenmek için bitki hastalıkları teşhisini gözlemle değil, il veya ilçe tarım orman müdürlükleri ile ziraat mühendislerinin teknik incelemesiyle yapmalısınız.

Üreticiler bu süreçte ne yapmalı?

  • Mekanik temizlik: Çatı araları, odunluklar ve terk edilmiş yapılar gibi kışlak alanları düzenli kontrol edilmeli, toplanan ergin böcekler imha edilmelidir.
  • Tuzakların korunması: Tarım müdürlükleri tarafından asılan izleme ve kitle yakalama tuzaklarına zarar verilmemelidir.
  • Toplu mücadele: Kahverengi kokarca hareketli bir zararlı olduğundan, komşu bahçelerle eşzamanlı hareket edilmesi başarının anahtarıdır.

Kahverengi kokarcanın fındık randımanı üzerindeki etkileri hakkında daha geniş bilgiye kahverengi kokarca ve fındık randımanı rehberimizden ulaşabilirsiniz.