Fındık ihracatı farklı takvimlerle raporlanabilir. Takvim yılı, ihracat sezonu ve belirli ay aralıkları aynı başlangıç ve bitiş tarihlerini kullanmaz.
Karşılaştırmadan önce
Verinin dönemi, birimi ve güncellenme tarihi kontrol edilmelidir. Miktar ile gelir aynı şey değildir; miktar ton, gelir para birimiyle ifade edilir. Birim değer ise bu iki serinin birlikte değerlendirilmesiyle elde edilir.
Kaynak kurum farklı tanımlar kullanıyorsa önce metodoloji notu okunmalıdır. Eşleşmeyen dönemleri yan yana koymak, gerçekte olmayan bir artış veya düşüş izlenimi oluşturabilir.
2025 verisi üzerinden örnek
KİB'in yıllık değerlendirmesine göre Türkiye 2025 takvim yılında 238.704 ton iç fındık ihraç ederek 2.255.360.699 dolar gelir elde etti. 2024 takvim yılında ise 323.244 ton ve 2.635.868.856 dolar kaydedilmişti. Kurum bu karşılaştırmada miktarın yüzde 26,15, değerin yüzde 14,44 gerilediğini açıkladı.
Aynı açıklamada 2025/26 ihracat sezonunun eylül-aralık dönemi için ayrı bir seri de bulunuyor. Bu veri yalnız dört aylık sezon başlangıcını kapsadığı için 2025 takvim yılı toplamıyla doğrudan karşılaştırılamaz.
Birim değer nasıl hesaplanır?
Toplam gelir toplam miktara bölündüğünde kilogram başına ortalama ihracat değeri bulunabilir. Fındıktan'ın KİB verileriyle yaptığı hesaplamaya göre 2025'te kilogram başına yaklaşık 9,45 dolar, 2024'te yaklaşık 8,16 dolar gelir oluştu. Tonaj ve toplam gelir düşerken birim değerin artabilmesi, göstergelerin neden birlikte okunması gerektiğini gösteriyor.
Bu hesap ürün formu, kalite, sözleşme veya ülke kırılımını açıklamaz. Yalnız toplam miktar ve toplam gelirin oranıdır. Daha geniş bağlam için 2025 ihracat haberi incelenebilir.